Şu an bulunduğumuz Ocak ayından 2012 yılına kuş bakışı bakalım. ABD ekonomisinin yılın en iyi toparlamasını yapacağı konusunda hemen hemen herkesin hem fikir olduğunu görüyoruz. Bu sebeple Dolar Endeksi hemen hemen tüm para birimleri karşısında değer kazanmaya devam ediyor. Korku ya da Volatilite endeksi olarak adlandırılan VIX endeksi de gerilemiş durumda. Peki ya Avrupa’da ne olacak? Euro dolar karşısında vites büyütebilecek mi veya başka bir deyişle Avrupa bu vebadan kurtulmak için gerçekleştireceği ekonomik reformlar işe yarayacak mı? şeklinde tezahür eden sorular, aslında 2012’nin ne kadar zorlu bir yıl olacağını destekler nitelikte. Euro değer kaybetmeye devam ediyor. Sadece Amerikan Dolarına değil, Japon Yenine ve hatta İngiliz Sterlinine karşı da. Siz de taktir edersiniz ki bu değer kaybı kimseyi şaşırtmayacak gibi görünüyor.
Biraz da 2012’nin en büyük kabusu olma ihtimali olan Çin’den bahsedelim. Son 10 yıldır çok hızlı büyüyen ve dünyanın 2. büyük ekonomisi olan Çin’de yatırımcılar, ekonomide ciddi balonlar oluştuğundan ve bunların da bu sene patlayacağından korkuyor. 17 Ocak’ta açıklanan Çin’deki ekonomik büyümenin %8.9 olması, son 2 yılın en düşük seviyesine inmesi de bu balonun patlayacağını destekleyen en önemli gösterge.
1929 bunalımından sonra şirketlerin kredi derecelendirilmesi, 1984’ten sonraki Latin Amerika krizinden sonra da ülkelerin kredi derecelendirilmesi önemli bir araç olmaya başladı. Kredi derecelendirme kuruluşlarının amacı; her küçük yatırımcı parasını yatırırken şirketin muhasebe bilgisi ve diğer bilgilere sahip olmadığı için, kredi derecelendirme kuruluşlarının verdiği notlarla yatırım kararları alıyorlar. Aynı şey ülkeler için de geçerli. Bugünlerde ise piyasaların kulak kabarttığı taraf uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P oldu. Kriz başladığından beri 'AB'nin direksyonunda Almanya ile beraber biz varız' şeklinde bir hava yaratan Sarkozy'nin Fransa'sının bir anlamda maskesi düştü ve S&P notu Fransa'ya; sen Almanya ile aşık atamazsın, dikkat etmezsen sonun İtalya gibi olabilir' mesajını verdi. Bu noktadan sonra Sarkozy'nin AB kurtarma planlarının da inandırıcılığı ciddi riske girmiştir.
Peki 2012’de bizi neler bekliyor? 2009’dan bu yana Amerika’da, Avrupa’da ve hatta İngiltere’de uygulanan parasal genişleme politikasında artık son noktaya gelindiğini düşünüyorum. Çünkü bunun sonucunda enflasyonun fırlaması gerçeğiyle karşı karşıya kalınıyor. Yine önderliğini ABD’nin yaptığı, tıkanan mali durumun işlerlik kazanması için özel sektörün borçlarının kamuya aktarılması olarak çalışan politikada da sona gelinmiştir. ABD’de kamu borcu %100’lere ulaşmış, Avrupa’da ise birçok ülkenin borcunun, Gayri Safi Milli Hasıla’ya oranı da %100 sınırını aşmış durumda. Yani kamunun kendini taşıyacak hali yok ki özel sektörü fonlasın.
Yazımızı Yunanistan konusuyla sonlandırmamız gerekecek çünkü şu an için kritik olan konulardan biri Yunanistan. Cuma günü Yunanistan’ın IMF ile borç yapılandırma görüşmeleri sonuçlanacak. Yunanistan’ın ilk aldığı kaynağın arkasından EFSF’den kendisine aktarılacak olan 139 milyar Euro’yu alabilirse, bundan sonraki ödemelerinde problem olmayacağı kanısına varılmıştı. Ancak bunun gerçekleşmesi için Troyka (Avrupa Merkez Bankası, IMF ve Avrupa Birliği) arasında bir anlaşma sağlanması ve özel sektörün de katılımı ile Yunanistan’ın hali hazırdaki tahvil ödemelerinde hair cut (iskontolar) olmalıdır. Yani artık, özel sektörün elini taşın altına koyması gerekir. Eğer plan başarıyla uygulanırsa; Troyka ve Yunanistan hükümeti ileriye dönük bütçe kesintileri konusu üzerinde duracak. Yani özel sektör yatırımcısının %70’lere varan iskontoyu kabul etmesi istenecek. Bunlar olduğu taktirde Yunanistan’ın kasası boş kalmayacak. Cuma günü önemli. Görüşmelere katılan özel sektör temsilcileri ne kadarlık bir 'haircut'ı kabul ediyolar, hangi şartlarla kabul ediyorlar bunları bir nebze öğrenebileceğiz. Ancak sonuç olumlu olursa yani özel sektör temsilcileriyle anlaşma sağlanırsa o zaman Euro’da geçici de olsa toparlanmalar görebiliriz. Aksi taktirde Euro’da resesyon kaçınılmaz hale gelir.
Seda BAYKIR
TeleTrade Antalya
