On yedinci yüzyılda Japonlar pirinç kontratlarındaki fiyatların teknik analizi için yeni bir metod geliştirdiler. Bu metodu adına da Mum Grafikleri dediler. Bu metod sonradan Steven Nison tarafından A.B.D.'de tanıtıldı ve popüler olarak kullanılmaya başlandı.

Mum grafikleri bugün Forex piyasasına ilişkin grafiklerde vazgeçilmez bir gösterim şeklidir. Bir bakışta beş farklı bilginin görsel olarak aynı anda algılanabilmesi mum çubuklarının önemini anlamamıza yardımcı olmaktadır.

Her grafik belli bir zaman dilimine göre seçilir. Menüden tick denen anlık değişimlerden başlayıp, 1 dakikalık, 5 dakikalık derken aylık zaman dilimlerine kadar gösterimi seçebiliriz. Örnek olarak eğer 5 dakikalık zaman dilimini seçersek her bir mum tablonun zaman çizelgesinde 5 dakikalık bir zamanı temsil eder. Buna bağlı olarak peşpeşe dizilen mumlar grafikte mum sayısı x 5dak. kadar yer kaplar. Fiyat grafiğin sonunda ilgili mum üzerinde bir yukarı bir aşağı hareket etmektedir. 5 dakikalık zaman dolduğunda gövdesi uzayıp kısalan mum sabit kalır ve fiyat yeni bir mum oluşturmaya başlar. Fiyat artarsa mum gövdesi mavi, düşerse kırmızı oluşmaya başlar. Doğal olarak fiyat değişimi ne ölçüde büyük olursa mum o kadar büyük olur.

Forex frafiklerinde gördüğünüz mum çubuklarının temelde üst fitil, gövde ve alt fitil olmak üzere üç bölümü vardır. Bununla beraber bize beş farklı bilgi vermektedir. Bu sayede zaman dilimine ilişkin paritenin:

1- Açılış fiyatını,
2- Kapanış fiyatını,
3- En yüksek fiyatını,
4- En düşük fiyatını,
5- Yükseliş mi, düşüş mü gösterdiğini, çok rahat anlayabiliriz.

Burada iki mum çubuğu grafikten çekilip alınmış ve harflerle işaretlenmiştir. Bu çubuklardan kırmızı olanı paritenin düştüğünü, mavi olan ise paritenin yükseldiğini ifade etmektedir. Harflerin işaret ettiği noktalar şu anlamlara gelmektedir:
A- Üst Fitil Ucu: Fiyatın ulaşabildiği en yüksek nota. Fiyat buradan geri dönmüş.
B- Gövde Üst Ucu: Paritenin açılış veya kapanış fiyatı. Bu nokta gövde kırmızı ise açılış, mavi ise kapanıştır.
C- Mum Gövdesi: Paritenin açılış ile kapanış arasındaki mesafe mumun gövde boyunu oluşturur. Eğer açılış fiyatı ile kapanış fiyatı aynı ise doğal olarak mum gövdesi oluşmaz.
D- Gövde Alt Ucu: Paritenin açılış veya kapanış fiyatı. Bu nokta gövde kırmızı ise kapanış, mavi ise açılıştır.
E- Alt Fitil Ucu: Fiyatın en fazla düştüğü nokta.

Mum çubuklarının grafikteki durumları ve birbirleri ile ilişkilerinden çıkarılan sonuçlar paritenin ne yapacağına ilişkin ipuçları vermektedir. Bir veya daha fazla mumun oluşturduğu formasyonlara Japon'lar muhtelif isimler vermiş ve parite hakkında çeşitli tahminlerde bulunmuşlardır. İyi izlenir ve değerlendirilirse mum çubuklarının grafikte bir çok tahminin çıkış noktası olacağı muhakkaktır.

Mum çubuklarının okunması ile ilgili bilgiler genel olarak verildi ancak mum çubukları ile ilgili formasyonları tek bir derste incelememiz mümkün değildir. Bu oldukça geniş bir konudur. Bu nedenle sağ kolonda sadece mum çubukları ile ilgili menü başlığı bulunmaktadır. Bu dersimizde çok kullanılan bir kaç formasyon ile ilgili bilgi ve örnekler vereceğiz. Ancak sizin daha sonra muhtelif formasyonları grafiklerinizde arayıp bulmanızı istiyoruz. Mum çubukları çoğu zaman trend ve eğilim kırılışlarına dair ipuçları verebilir.

Grafiklerinizi az çok açıp kapattınız, üzerinde işlemler yaptınız. Ekranınızda mum çubuklarını görüyorsunuz. Grafik görünümlerini normalde aşağıda görülen menüden değiştirebilirsiniz. Daha önce dört farklı gösterim şekli olduğundan bahsetmiştik. Marketscope üzerinde Chart menüsünde bulunan Chart Mode alt menüsünden gösterim şekillerini değiştirebilirsiniz. Her bir gösterim şekli "Analize Başlangıç" menüsünde "Grafik Türleri" makalesinde ayrıntılı olarak anlatıldı. Bizler elbette grafik gösterimlerinizde en avantajlı gösterimi sağlayan mum çubuklarını seçmenizi isteyeceğiz.

Mum çubuklarının oluşturduğu formasyonlar tek derste anlatabileceğimiz bir konu değildir. Size bir mum çubuğunun içerdiği bilgilerden bahsettik. Ancak şekillerin bize ifade ettiği bazı ipuçları vardır. Bunları incelemek için "Forex Dünyası" başlığı altındaki "Mum Çubukları" konusunu açın ve bakın. Mum çubukları ile ilgili formasyonları bu konu için açılmış olan başlıktan ayrıntılı olarak inceleyebilirsiniz. Özellikle şu formasyonlara çok dikkat edin ve her birini grafiklerde arayıp bulmaya ve anlamaya çalışın:

- Akşam yıldızı ve doji akşam yıldızı
- Yutan formasyonlar
- Mezartaşı doji formasyonları
- Çekiç ve asılı adam

Dediğimiz gibi mum çubuğu formasyonları başlı başına bir ders dizisi bile olabilir. Biz size sadece belirgin bilgiler vererek bu konu ile ilgili başlangıç sağlayabiliriz. Ancak genel olarak yukarıda belirttiğimiz formasyonları grafiklerde arayıp bulmanızı önemle rica ediyoruz. Hiç olmazsa belli başlı formasyonları tanırsanız dönüş tahmin ettiğiniz noktalarda sizi teyit eden kanıtlar olarak karşınıza çıkabilir. Şimdi mum çubukları menüsünü inceleyin ve hiç olmazsa söylediğimiz formasyonları grafiklerinizin üzerinde ileri geri giderek bulmaya çalışın.

Daha sonra dersi geçebilirsiniz.